ΠΡΩΤΑΣΗ ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ 25ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

Ο ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΚΑΝΑΣ ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ

( Σύνθεση κειμένων-σκηνοθεσία Λάζαρος Παπαδόπουλος )

 

(ακούγεται το «Χάσμα σεισμού», Ειρήνη Παππά. Οι ηθοποιοί παρουσιάζονται με τις βαλίτσες και με κούκλες-μαριονέτες στη σκηνή)

Σσσσσς,σιωπή/σιωπή(πάει να πέσει μία…)/Σιωπή στον κάμπο/βασιλεύει(πέφτει μια κούκλα από το χέρι μιας)/ Τα μάτια /η πείνα εμαύρισε στα μάτια / η μάνα μνέει  στέκει/ ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα /και κλαίει

Σιωπή/σιωπή στον κάμπο/βασιλεύει/λαλεί πουλί/ παίρνει σπυρί κι η μάνα /το ζηλεύει

( τραγούδι, άκρα του τάφου)

(Η κάθε μια στον τοίχο, άλλες κάτω)

 

Και ο τρίτος άγγελος/εσάλπισε/κι έπεσε εκ του ουρανού/ αστήρ μέγας και καιόμενος,/ και έπεσε επί των ποταμών, και επί τας πηγάς των υδάτων. Και πολλοί των ανθρώπων απέθανον εκ των υδάτων, διότι επικράνθησαν εκ των ανθρώπων(Αποκαλυψη,8.10-11)

 

Έτσι ήταν η Ελλάδα πάντοτε/. Ένας δίσκος με αντίδωρα./ Κανένας δεν τη χόρτασε.

Ώσα δε βλέπουμε,/ μπορεί να φέγγουνε άλλο, /με άλλο χρώμα/

κράτα το μαύρο σου καλά

Ήλιος μέγας κι άσβηστος/ αλλ’ ατάραχος αιθέρας/ κοσμοφόρος

Από το μαύρο σύγνεφο/ κι από τη μαύρη πίσσα

(πηγαίνουν σε βαλίτσες, ανοίγουν, κουτί με πηλό, βάφονται. Μιλούν)

Αυτό /θα το κρατήσω του θανάτου, /που μπαίνει στη ζωή κρυφά/

με τα παπούτσια στο χέρι/

κι αθροίζουμε τις απουσίες,/ και νιώθουμε την αφαίρεση

 

(Ακούγεται η εισαγωγή από το «Πώς να σωπάσω», Βασίλης Παπακ/νου, διασκευασμένη.Βάφονται ακόμα . Μιλούν)

 

Έως εκείνη τη στιγμή/οι πολιορκημένοι/είχαν υπομείνει πολλούς αγώνες/με κάποιαν ελπίδα να έρθει/ ο φιλικός στόλος/και να συντρίψει ίσως/τον σιδερένιο κύκλο  √ όπου τους περιζώνει/Το 1826. Τώρα/’οπου έχωσαν κάθε ελπίδα/η τελευταία τους αντίσταση/τους αποδείχνει Μάρτυρες

(Μία φωνάζει) Κοίτα τη νύχτα! Αχνίζει γιασεμί!

(μια άλλη) κράτα το γιασεμί στα δόντια/

και τις μητέρες μας/ και τα παιδιά που αγαπήσαμε/

νανούρισέ τα/ σε χλωρά σκοτάδια./

Να’ χουμε κάπου να κρυφτούμε

Ένα κορμί √ δεν είναι μόνο αγκαλιά/

είναι μια πατρίδα που θα γίνει ξενιτιά

( τραγούδι πώς να σωπάσω)

 

Μνήσθητι Κύριε/είναι κοντά/Μνήσθητι Κύριε/εφάνη

 

Επάψαν τα φιλιά στη Γη/επάψαν τα φιλιά στη Γη/μια χούφτα χώμα να κρατώ/και να σωθώ με κείνο.

Τους λέει μεγάλα και πολλά/η τρίσβαθη ψυχή τους/αγάπη κι έρωτας καλού/τα σπλάχνα τους τινάζουν/τα σπλάχνα τους κι η θάλασσα/ποτέ δεν ησυχάζουν.

Γλυκιά κι ελεύθερη ψυχή/σα νάτανε βγαλμένη/κι ύψωναν με χαμόγεςλο/την όψη τη φθαρμένη/

Μνήσθητι Κύριε!/είναι κοντά!/Μνήσθητι Κύριε!/εφάνη!

Φοβούνται γύρω τα βουνά/παρακαλούν και κλαίνε/κι οι ξένοι ναύκληροι μακριά/πικραίνονται και λένε/Αραπιάς άτι √ Γάλλου νους/βόλι τουρκιάς/τόπι Άγγλου

Πέλαγο μέγα πολεμά/βαρεί το Μεσολόγγι / Αλλά θεά/δεν ημπορώ ν’ ακούσω τη φωνή σου/Δόξα χει μαύρη πέτρα του/και το ξερό χορτάρι.

Εκείθε με τους αδερφούς/εδώθε με τον Χάρο

Ο σταυροθόλωτος ναός/ και το φτωχό ξωκλήσι.

Ξάφνου σκιρτούν οι ακρογιαλιές,/ τα πέλαγα κι οι βράχοι.

Ο Τούρκος,/ τραβηγμένος από τη μυρωδιά που εσκορπούσε το θυμίαμα, /περίεργος και ανυπόμονος, /με βιαστικά πατήματα πλησιάζει εις το τείχος,/κι ακροάζεται/

Ξάφνου σκιρτούν οι ακρογιαλιές/, τα πέλαγα κι οι βράχοι.

Πέλαγο μέγα πολεμά,/ βαρεί το καλυβάκι·

Αραπιάς άτι √ Γάλλου νους/βόλι τουρκιάς/τόπι Άγγλου

 

Αυτοί παιδί μου δεν/

δεν σου χαρίζουν ούτε τη νύστα τους/

Όλο δεν/ και δεν/ και δεν-/δεντρο

 δε φύτεψαν τα χέρια τους/

δεν χάιδεψαν σκυλί, /γατί, πουλάκι πληγωμένο,/

γυναίκα άσχημη και στερημένη/

Αυτοί παιδί μου δεν/

 Δε δίνουν τ’ Αγγέλου τους νερό/

δεν άκουσαν ποτέ/

ανάκουστο κιλαϊδισμό/ και λιποθυμισμένο/

Δεν έπιασαν με τα ρουθούνια τους

το άοσμο άνθος του θανάτου/

Αυτοί παιδί μου δεν/

δεν ξερουν/ δεν αγαπουν/

ξέρουν μόνο να απαιτούν/

περισσότερα /περισσότερα /περισσότερα/ περίπου

 έτσι γράφεται /το μέλλον μας

 

Οι γυναίκες απόψε/ πριν τον θάνατό τους/ μαζεύτηκαν και είπαν ιστορίες. /Μια θυμήθηκε,/ χρόνια πριν/ η ιστορία που άκουσε από έναν ποιητή:

-Εσύ δε θα πεθάνεις

-Μάζεψε τη φωτιά

-Πεθαίνουν οι μανάδες; Δεν πεθαίνουν

-Όχι. Κοίταξε μην καείς

-Κι η μάνα του Νικόλα γιατί πέθανε;

-Ήταν άρρωστη, πόναγε η καημένη

-Κι εσένα που σου πόναγε το δόντι;

-Άλλο το δόντι. Δεν πέθανε κανένας από δόντι

Σύρε να παίξεις

-Δε θέλω. Θέλω να μην πεθάνεις

-Μπα σε καλό σου! Φέρε μου το ταψί

-Η γιαγιά όμως θα πεθάνει

-Θα ΄σαι μεγάλος τότε μη φοβάσαι

-Πόσο μεγάλος θα ‘μαι;

-Άντρας. Θα ‘χεις γυναίκα και παιδιά.

Μπορεί κι εγγόνια

-Κι εσύ πώς θα ‘σαι τότε;

-Σαν τη γιαγιά. Γριούλα

-Σαν τη γιαγιά; Γριά και μ’ ένα μάτι;…

Εσύ δε θα ‘σαι έτσι. Κι ούτε θα πεθάνεις.

Θα πεθάνεις;

-Όχι δε θα πεθάνω. Φέρε τη γάστρα

-Άμα πεθάνεις, θα πεθάνω, να το ξέρεις

-Κούφια η ώρα. Μη λες τέτοιες κουβέντες

-Άμα πεθάνεις θα πεθάνω. Μ’ ακούς;

 

Σ ακούω Ψεύτη.

Ούτε αυτά που μού ‘ταξες παιδί δεν κράτησες

 

Οι γυναίκες απόψε/ενώ είχαν τα παράθυρα/ παράθυρα ανοιχτά για τη δροσιά, /μία απ’ αυτές,/ η νεώτερη, /επήγε να κλείσει, αλλά μια άλλη της είπε: «Όχι, παιδί μου,/ άφησε να μπει η μυρωδιά από τα φαγητά, /είναι ανάγκη να συνηθίσουμε. 

Μεγάλο πράμα η υπομονή! Εμείς πρέπει να έχουμε υπομονή, αν και έρχονταν οι μυρωδιές. (τραγουδιστά)Απ’ όσα δίν’ η θάλασσα, απ’ όσα η γη, ο αέρας.»

Κι’ έτσι λέγοντας εματάνοιξε το παράθυρο και η πολλή μυρωδιά των αρωμάτων εχυνότουν μέσα κι’ εγιόμισε το δωμάτιο. Και η πρώτη είπε: «Και το αεράκι μας πολεμάει;» Μια άλλη έστεκε σιμά εις το ετοιμοθάνατο παιδί της(τραγουδιστά) κι άφ’σε το χέρι του παιδιού κι’ εσώπασε λιγάκι και ξάφνου της εφάνηκε στο στόμα το βαμπάκι.

 Και άλλη είπε χαμογελώντας, να διηγηθεί καθεμία τ’ όνειρό της κι όλες εφώναξαν μαζί κι είπαν πως είδαν ένα κι ότι αποφάσισαν μαζί να πουν τα ονείρατά τους.

 Και μία είπε: «Μου εφαίνετο ότι όλοι εμείς, άντρες και γυναίκες, παιδιά και γέροι, ήμαστε ποτάμια, ποια μικρά, ποια μεγάλα κι’ ετρέχαμε ανάμεσα σε τόπους φωτεινούς, εις τόπους σκοτεινούς, σε λαγκάδια, σε γκρεμούς, απάνου βαστού κι έπειτα εφθάναμε μαζί στη θάλασσα με πολλή ορμή και με».

 Kαι μία δεύτερη είπε: (τραγουδιστά)«Εγώ ‘δα δάφνες κι εγώ φως κι’ εγώ σ’ φωτιά μιαν όμορφη π’ αστράφταν τα μαλλιά της».

 Και αφού όλες εδιηγήθηκαν τα ονείρατά τους, εκείνη πού `χε το παιδί ετοιμοθάνατο είπε: «Ιδές, και εις τα ονειράτα ομογνωμούμε, καθώς εις τη θέληση και εις όλα τ’ άλλα έργα». Και όλες οι άλλες εσυμφώνησαν κι’ ετριγύρισαν με αγάπη το παιδί της που `χε ξεψυχήσει.

(τραγουδι Νανούρισμα Καππαδοκίας, Κονιόρδου). Αναπαράσταση εκφοράς νεκρού παιδιού απ’ όλον τον χορό

 Ιδού, αυτές οι γυναίκες φέρονται θαυμαστά αυτές είναι μεγαλόψυχες κι ας λένε ότι μαθαίνουν από μας δε δειλιάζουν, μολονότι τους άνοιξαν η ελπίδα που είχαν να γεννήσουν τέκνα για τη δόξα και για την ευτυχία. Εμείς λοιπόν μπορούμε να μάθουμε απ’ αυτές και να τες λατρεύουμε έως την ύστερην ώρα.

 

Έτσι τελειώνει ο κόσμος/Όχι με έναν πάταγο/ αλλά με έναν λυγμό(Τ. Έλιοτ)

( Τραγούδι Δελτίο Καιρού, Μαρία Δημητριάδη)

 

(Ακούγεται δυνατά το τραγούδι, προβάλλονται οι στίχοι. Ανοίγουν τις βαλίτσες, παίρνουν από ένα γράμμα, όπως μπήκαν με τη βαλίτσα στο χέρι. Στέκονται στον κόσμο και σχηματίζουν τη φράση «ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΛΑΩΝ».τραγούδι συνεχίζει .

 ΤΕΛΟΣ